Menu
Endocrine Clinics

Endocrine Clinics

Website URL:

ΝΕΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΞΑΛΕΙΦΕΙ ΠΕΡΙΤΤΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι ο συχνότερος καρκίνος στην ενδοκρινολογία, ένας από τους πιο διαδεδομένους και ο ταχύτερα αυξανόμενος καρκίνος σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, οι περισσότεροι καρκίνοι του θυρεοειδούς έχουν πολύ ήπια πορεία και σπάνια οδηγούν σε θάνατο ασθενούς. Ως αποτέλεσμα, οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς υποστηρίζουν μια γενικά λιγότερο επιθετική θεραπεία με πολύ χαμηλό κίνδυνο εξέλιξης της νόσου.

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς αρχικά παρουσιάζεται σαν ένας απλός όζος του θυρεοειδούς. Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συνηθισμένοι, με πρόσφατες μελέτες να δείχνουν ότι το 70% των ενηλίκων έχουν οζίδια που ανιχνεύονται με υπερήχους, ενώ μόνο 5% με ψηλάφηση. Ο υπέρηχος έχει αποδειχθεί χρήσιμος για την εκτίμηση της πιθανότητας εμφάνισης κακοήθων όγκων και την επιλογή όζων για παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA). Περισσότερες από 600.000 παρακεντήσεις θυρεοειδούς πραγματοποιούνται κάθε χρόνο μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες και ο αριθμός αυξάνεται ετησίως κατά 16% . Η κυτταρολογία του θυρεοειδούς FNA μπορεί να ταξινομήσει με ακρίβεια τους περισσότερους όζους ως καλοήθεις και πολύ λίγους σαν κακοήθεις, αλλά τα αποτελέσματα παραμένουν αμφίβολα σε περίπου 20% (μελέτες αναφέρουν εύρος 15% -30%) των όζων όταν τα κυτταρολογικά χαρακτηριστικά δεν έχουν τα ειδικά ευρήματα που απαιτούνται για μια οριστική διάγνωση. Επιπλέον, το ποσοστό των αμφίβολων - ενδιάμεσων κυτταρολογικών αποτελεσμάτων φαίνεται να αυξάνεται.

Η αξιολόγηση των όζων του θυρεοειδούς βασίζεται στην παρακέντηση με λεπτή βελόνα κάτω από υπερηχογραφική καθοδήγηση. Η κυτταρολογική εξέταση μας δίνει τη δυνατότητα στο 80% των περιπτώσεων να αξιολογήσουμε εάν ο όζος είναι καλοήθης ή κακοήθης. Το σημαντικότερο πρόβλημα, είναι στο ότι σε ένα ποσοστό 20% των περιπτώσεων τα αποτελέσματα δεν είναι ξεκάθαρα. Σε αυτή την περίπτωση παραδοσιακά, ο ενδοκρινολόγος συνήθως συνιστά χειρουργική επέμβαση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το να πραγματοποιούνται κάθε χρόνο χιλιάδες χειρουργικές αφαιρέσεις του θυρεοειδούς χωρίς λόγο. Όπως αναφέραμε, κάθε χρόνο γίνονται παγκοσμίως εκατομμύρια παρακεντήσεις θυρεοειδούς. Αν υπολογίσουμε ότι στο 20% η εξέταση δεν είναι διαγνωστική, και ότι το ποσοστό καρκίνου στις ενδιάμεσες περιπτώσεις είναι μόνο 15%, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες περίπου 100.000 χειρουργικές επεμβάσεις κάθε χρόνο, δεν θα έπρεπε να γίνουν.

Μία νέα εξέταση έρχεται τώρα από Αμερική και στην Ελλάδα για να εξαλείψει τις περιττές χειρουργικές επεμβάσεις του θυρεοειδούς, χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές μοριακής βιολογίας.

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στη κατανόηση της μοριακής γενετικής του καρκίνου του θυρεοειδούς. Έχουν αναγνωριστεί συγκεκριμένες μεταλλάξεις πού οδηγούν σε αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας. Η χρήση της αλληλουχίας επόμενης γενιάς επιτρέπει τον έλεγχο πολλών γενετικών αλλαγών χρησιμοποιώντας μία μικρή ποσότητα DNA που εξάγεται από λίγα κύτταρα μέσω της παρακεντήσεις. Με τη συγκεκριμένη τεχνική μπορούμε να επιβεβαιώσουμε με απόλυτη ακρίβεια ότι πρόκειται για καλοήθη ή κακοήθη κύτταρα καθιστώντας δυνατή και την πρόβλεψη της επιθετικότητας του καρκίνου του θυρεοειδούς.

Afirma kitΤο Afirma GSC (Veracyte Inc., San Francisco, California) συνδυάζει την ανάλυση αλληλουχίας RNA και προηγμένες μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης για να επιτύχει αποτύπωση εκτεταμένου γονιδιακού περιεχομένου - συμπεριλαμβανομένης της γονιδιακής έκφρασης, των παραλλαγών, των συντήξεων γονιδίων, του αριθμού αντιγράφων και της απώλειας ετεροζυγωτίας - από δείγματα παρακέντησης του θυρεοειδούς. Αυτή η προσέγγιση παρέχει μια πλήρη γονιδιακή εικόνα των οζιδίων του θυρεοειδούς, επιτρέποντας στην εξέταση να διακρίνει περαιτέρω τις καλοήθεις περιπτώσεις από εκείνες που είναι ύποπτες για καρκίνο και να δώσει πρόσθετες διαγνωστικές πληροφορίες που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην περίθαλψη του ασθενούς.

Οι γιατροί πλέον μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια την πιθανότητα καρκίνου σε όζους του θυρεοειδούς, ιδιαίτερα σε εκείνους με απροσδιόριστη κυτταρολογία στη παρακέντηση, καθώς και να εντοπίσουν ποιοι καρκίνοι έχουν τη μεγαλύτερη επιθετικότητα για τον ασθενή. Αυτές οι πληροφορίες, διαθέσιμες προεγχειρητικά, συνεισφέρουν σημαντικά στην παροχή μιας πιο εξατομικευμένης προσέγγισης στη χειρουργική και μετεγχειρητική θεραπεία ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς. Δηλαδή, τι επιπλέον εξετάσεις πρέπει να γίνουν πριν το χειρουργείο, αν χρειάζεται μερική ή ολική αφαίρεση, αν χρειάζεται ταυτόχρονα να γίνει και αφαίρεση λεμφαδένων σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα, αν χρειάζεται μετεγχειρητικά η λήψη ραδιενεργού ιωδίου και σε τι δόση.

Χρησιμοποιώντας τους τυπικούς αλγόριθμους διάγνωσης και θεραπείας όζων και καρκίνου θυρεοειδούς, που συνιστώνται σήμερα στις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ένωσης Θυρεοειδούς, φαίνεται μεγάλη εξοικονόμηση κόστους όταν χρησιμοποιείται η εξέταση Afirma GSC. Η εξοικονόμηση κόστους οφείλεται στη μεγάλη ελάττωση περιττών χειρουργικών επεμβάσεων, όσο και στην καλύτερη αξιολόγηση του κινδύνου κακοήθειας του όζου και τη βελτίωση της ικανότητας καθοδήγησης και σχεδιασμού της σωστής, ανάλογα με τη περίπτωση, θυρεοειδεκτομής.

Τέλος, σε αυτή την εποχή της αύξησης του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης και της συνεχιζόμενης αύξησης της ανίχνευσης των οζιδίων του θυρεοειδούς με υπερήχους, η κατάλληλη και αποτελεσματική χρήση των σύγχρονων τεχνικών μοριακών εξετάσεων μπορεί να αποτρέψει περιττές χειρουργικές επεμβάσεις και να συνδράμει στην εξατομικευμένη ιατρική φροντίδα.

ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΤΕ ΟΖΟ ΣΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΗ

NeckΑν έχετε μάθει πρόσφατα ότι έχετε όζο στο θυρεοειδή, ίσως να αναρωτιέστε τι θα επακολουθήσει. Ευτυχώς, μια νέα εξέταση μπορεί να βοηθήσει τον ενδοκρινολόγο να έχει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του όζου. Δείτε πώς η εξέταση αυτή μπορεί να σας βοηθήσει να αποφύγετε μια περιττή χειρουργική επέμβαση.

ΥΠΟΘΑΛΑΜΟΣ

Hypothalamus 4 webΟ υποθάλαμος είναι ένα μέρος του εγκεφάλου που περιέχει ένα αριθμό μικρών πυρήνων με μια ποικιλία λειτουργιών. Βρίσκεται κάτω από το θάλαμο του εγκεφάλου, ακριβώς πάνω από την υπόφυση. Στον άνθρωπο έχει περίπου το μέγεθος ενός αμύγδαλου.

Η σημαντικότερη λειτουργία του υποθαλάμου είναι να συνδέει το νευρικό με το ενδοκρινικό σύστημα μέσω της υπόφυσης, του αδένα που ελέγχει τις λειτουργίες των περισσοτέρων ενδοκρινών αδένων. Η λειτουργία του υποθαλάμου είναι βασικά να μετατρέπει τα νευρικά σήματα που δέχεται από τον εγκέφαλο σε ορμονικά. Στη τεχνολογία, τέτοιοι μετατροπείς (converters) χρησιμοποιούνται ευρέα για να μετατρέπουν ηλεκτρικό (ψηφιακό) σήμα σε αναλογικό για να βλέπουμε εικόνες και να ακούμε ήχους.

Pituitary anatomy 2Ο υποθάλαμος εκκρίνει ουσίες ορμονικής φύσεως, που ονομάζονται υποθαλαμικοί εκλυτικοί ή ανασταλτικοί παράγοντες, οι οποίες μεταφέρονται στον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης (αδενοϋπόφυση) και ρυθμίζουν τη λειτουργία της. Η μεταφορά γίνεται μέσω ενός αγγειακού δικτύου κατά μήκος του μίσχου της υπόφυσης, του πυλαίου συστήματος, χωρίς να μπαίνουν στην γενική κυκλοφορία. Οι ορμόνες αυτές είναι:

  1. Η ορμόνη που διεγείρει την έκκριση της αυξητικής ορμόνης (GH) από την αδενοϋπόφυση (GHRH, Growth Hormone Releasing Hormone). 
  2. Η σωματοστατίνη που αναστέλλει την έκκριση της αυξητικής ορμόνης (GH) από την αδενοϋπόφυση (somatostatin). Η σωματοστατίνη παράγεται επίσης από τα κύτταρα D του παγκρέατος και ασκεί ανασταλτική επίδραση στην έκκριση παγκρεατικών και γαστρεντερικών ορμονών. 
  3. Η ορμόνη που διεγείρει την έκκριση της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) και παράδοξα της προλακτίνης από την αδενοϋπόφυση (TRH, Thyrotropin Releasing Hormone). 
  4. Η ορμόνη που διεγείρει την έκκριση των γοναδοτροπινών (FSH και LH) από την αδενοϋπόφυση (GnRH, Gonadotropin Releasing Hormone).
  5. Η ορμόνη που διεγείρει την έκκριση της φλοιοεπινεφριδιοτρόπου ορμόνης (ACTH) από την αδενοϋπόφυση (CRH, Corticotropin Releasing Hormone)
  6. Η ντοπαμίνη (Dopamine) που αναστέλλει την έκκριση προλακτίνης (PRL) από την αδενοϋπόφυση

Ο υποθάλαμος συνθέτει σε νευρικά κύτταρα και άλλες ορμόνες που τις μεταφέρει στον οπίσθιο λοβός της υπόφυσης (νευροϋπόφυση) απ' όπου και εκκρίνονται. Η μεταφορά γίνεται μέσω της  υποθαλαμοϋποφυσιακής οδού που αποτελείται από νευράξονες. Ο νευράξονας είναι νευρική ίνα, δηλαδή μια επιμήκης λεπτή προέκταση ενός νευρικού κυττάρου, που μεταφέρει μακριά από το σώμα του νευρικού κυττάρου του υποθαλάμου αυτές τις ορμόνες. Οι ορμόνες αυτές είναι:

  1. Η ωκυτοκίνη (Oxytocin), η οποία προάγει τις συσπάσεις της μήτρας κατά τον τοκετό και βοηθά στο θηλασμό, αποκαλείται πολλές φορές και ορμόνη της αγάπης ή της στοργής, και 
  2. Η αντιδιουρητική ορμόνη (ADH, Antidiuretic Hormone ή αλλιώς βαζοπρεσσίνη), η οποία περιορίζει την αποβολή νερού από τους νεφρούς. 

Βασική λειτουργία του υποθαλάμου είναι η ρύθμιση της έκκρισης των ορμονών κατά τη διάρκεια της μέρας και της νύχτας, και η προσαρμογή της ορμονικής έκκρισης στις διαφορετικές φάσεις του αναπαραγωγικού κύκλου.

Ο κύκλος ύπνου-εγρήγορσης, είναι ένας ενδογενής ρυθμός, που από τα πρώτα χρόνια της ζωής σταθεροποιείται σταδιακά στον κύκλο ημέρα-νύχτα. Πρόκειται για τον επονομαζόμενο κιρκάδιο ρυθμό (circadian rhythm) που ονομάζεται έτσι επειδή «circa» στα λατινικά σημαίνει κύκλος και «dies» σημαίνει ημέρα. Νευρικές ώσεις από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του οφθαλμού φθάνουν στην επίφυση και επηρεάζουν την έκκριση μελατονίνης. Το σκοτάδι διεγείρει την έκκριση μελατονίνης, ενώ το φως την καταστέλλει. Η μελατονίνη επιταχύνει την επέλευση του ύπνου και έχει χρησιμοποιηθεί ακόμη και ως φάρμακο για την αντιμετώπιση της αϋπνίας.

Η μελατονίνη δρα στους υπερχιασματικούς πυρήνες του υποθάλαμου και έτσι ο οργανισμός αντιλαμβάνεται το μήκους της ημέρας (φωτοπερίοδος). Πολλές ορμονικές εκκρίσεις του υποθαλάμου ακολουθούν τον κιρκάδιο αυτό ρυθμό. Για παράδειγμα η έκκριση της CRH από τον υποθάλαμο παρουσιάζει διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου, προκαλώντας αντίστοιχες διακυμάνσεις στην έκκριση ACTH και κορτιζόλης, η έκκριση της GnRH παρουσιάζει αύξηση τις πρώτες πρωινές ώρες με αντίστοιχη αύξηση της τεστοστερόνης και των οιστρογόνων, η έκκριση της GHRH και της αυξητικής ορμόνης παρουσιάζεται κυρίως κατά το βαθύ ύπνο.

Στον υποθάλαμο υπάρχουν επίσης κέντρα ελέγχου της αρτηριακής πίεσης, της καρδιακής συχνότητας, των λειτουργιών του γαστρεντερικού συστήματος και το θερμορρυθμιστικό κέντρο που αποτελεί και σημείο δράσης των αντιπυρετικών φαρμάκων. Τα κέντρα αυτά, μαζί με την έκκριση των λεγομένων ορμονών του stress, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανταπόκριση του οργανισμού σαν ένα ενιαίο σύνολο στις καταστάσεις stress.

 

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ped 2 copyΌλοι οι γονείς αναρωτιόμαστε πως θα δώσουμε στα παιδιά μας ότι καλύτερο για να μπορέσουν να αναπτυχθούν σωστά, να αξιοποιήσουν τα γενετικά τους προσόντα, να κτίσουν ένα δυνατό οργανισμό και να αναπτυχθούν σε αυτά τα καλύτερα χαρίσματα και αρετές. Κάποια από τα βασικά ερωτήματα είναι ποιό θα είναι το τελικό ύψος του παιδιού μας, αν η σωματική του ανάπτυξη ακολουθεί τις φυσιολογικές καμπύλες ύψους και βάρους, και τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να εξασφαλίσουμε το μέγιστο δυνατό ύψος με το ιδανικό βάρος.

Δημιουργήσαμε στο ενδοκρινολογικό μας κέντρο Endocrine Clinics το check-up ανάπτυξης, ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα ελέγχου ύψους και βάρους για παιδιά. Το check-up ανάπτυξης καθορίζει ποιό θα είναι το γενετικά προκαθορισμένο ύψος που αναμένεται να φθάσει ένα παιδί, αν ο ρυθμός ανάπτυξης και το βάρος του από τη γέννηση του μέχρι σήμερα είναι μέσα σε σωστά πλαίσια, και τι μπορούμε να διορθώσουμε.